Minerały i Kamienie szlachetne

Z kamieni szlachetnych występujących w Polsce należy wy­mienić znany od wieków i zbierany nad Bałtykiem i na Kurpiach bursztyn oraz występujące na Dolnym Śląsku chryzoprazy i ne­fryty, odmiany kwarcu i chalcedonu, a także minerały krzemia­nowe, jak beryle, granaty, turmaliny i in.

Dolny Śląsk należy do nielicznych obszarów na świecie, gdzie występują chryzoprazy. Były one eksploatowane już w średnio­wieczu w Szklarach i w Kożmicach Śląskich. Używano ich jako materiału na szlachetne okładziny oraz do wyrobów złotniczo-jubilerskich. Szczególnie dużym zainteresowaniem cieszył się chryzopraz dolnośląski od połowy XVIII w. Był on ulubionym ka­mieniem Fryderyka Wielkiego i w różnych muzeach Europy moż­na spotkać wyroby z dolnośląskiego chryzoprazu, zwłaszcza mod­ne niegdyś tabakierki nierzadko zdobione również brylantami.

Cenionym w świecie kamieniem jest również nefryt występujący na Dolnym Śląsku, głównie w Jordanowie na południe od Wrocławia. Podobnie jak chryzopraz jest on szlifowany w po­staci kaboszonów i stosowany w jubilerstwie, zwłaszcza do wyro­bu pierścionków.

Na obszarze masywów granitowych Dolnego Śląska, głównie w masywie Strzegomia występuje kwarc w postaci kryształu gór­skiego (czyli skalnego) oraz kwarcu zadymionego, który również może znaleźć zastosowanie jako kamień ozdobny. Znane jest rów­nież występowanie kwarcu w Jegłowej. Zainteresowanie powinien wzbudzić także fioletowy ametyst, nadający się do wyrobu drob­nych galanteryjnych przedmiotów, a nawet płyt stołowych. Zna­ny on jest przede wszystkim z okolic Kletna. Obficie występujące na niektórych obszarach Dolnego Śląska agaty również mogą być stosowane w artystycznym zdobnictwie.